VERSLAG UITSTAP 30 MEI 2010

Door het stipte uur van vertrek en de vlotte rijstijl van onze chauffeur Dirk, komen we met 29 bierliefhebbers van BAB om 10u00 aan in brouwerij Den Herberg te Buizingen. Vroege vogels, vindt uitbaatster Ann. We starten de rondleiding in de kraaknette brouwerij, gelegen achter het café. Infeite was deze locatie voorzien als opslagruimte voor de tegels en vloeren van het hoofdberoep. In vergelijking met mijn eerste bezoek vorig jaar, zijn er een etiketteermachine en een zelfgemaakte vaten-afvullijn bijgekomen. Binnenkort worden ook nieuwe gist- en lagertanks aangeschaft. In de warme kamer staan het Krawatencross bier voor Lille (= Herberg blond) en de Sodalitas voor de Heeren van Liedekercke na te gisten op fles. Ook enkele plastiek vaten met wijn trekken onze aandacht. In het stemmige café mogen we bij schelletjes zeer lekkere rauwe hesp vrij genieten van Den Herberg tarwe of blond van ‘t vat, amber of bruin van de fles. Alle lichtalcoholisch met zo’n 5.5% alcvol, maar wél zeer smaakvol! Een openbaring voor vele meegereisde leden.

12u00 komen we aan in Boelekewis tegenover het Provinciaal domein van Huizingen voor de typische boterham (van wel 2cm dik!) met platte kaas, radijsjes en pijpajuin. Hierbij smaakt uiteraard het best een goeie geuze of kriek! Zo zie ik o.a. dat Hanssens, Girardin ongefilterd, 3 Fonteinen en Boon Mariage Parfait genuttigd worden.

Voor de zoetere mondjes hier en daar ook een Faro Boon of kriek Lindemans.

Het krijtbord prijst de tripel Bersalis 9.5%alcvol van ’t vat aan en die vindt daardoor ook z’n gegadigden. Gebrouwen bij Huyghe voor de (her-)opstart van Oud Beersel, is hij ondertussen vervolledigd met een Bersalis Kadett.

Bij brouwerij Boon in Lembeek worden we om 14u30 opgewacht door onze gids Ward.

De rondleiding zit vol anekdotes en (Limburgse) grapjes, maar toch ook met de nodige info rond het brouwproces. Van de moutzolder, schrootmolen, roerkuip en het koelschip tot de befaamde tonnenzaal en kriekenpers. Vooral het verhaal van het donkere Duivelsbier en de volautomatische installatie krijgt aandachtig gehoor. Proeven doen we in De Kring aan de kerk van Lembeek. De glaasjes Pajottenland worden er gevuld met kriek Boon, Oude Geuze Boon en framboos Boon, waardoor we duidelijk een authentiek bier kunnen vergelijken met een aangezoet.

De tijd die er ons nog rest, is ruim voldoende voor het degusteren van een Mariage Parfait. Geuze of kriek, want ondertussen is er ook de kriekversie en die trouwens verkrijgbaar zal zijn op het 4^e Brugs Bierfestival. Beide wel behoorlijk zwaar in alcvol (8%) voor deze specifieke bierstijl!

Laatste stop van de dag is Drie Fonteinen in Beersel, waar we eerst een proevertje Beersel blond aangeboden krijgen (7%alcvol en gebrouwen bij De Proef-Lochristi). Guido Debelder neemt ons vervolgens op sleeptouw voor een  enthousiast en gepassioneerd bezoek. Onvermijdelijk komen vader Gaston en broer Armand ter sprake, het verhaal van de brettanomyces in de Zennevallei, de ontplofte flessen en het distillaat Armand Spirit, de recent gedemonteerde brouwerij. Daarbij een 2^e proevertje: lambiek Drie Fonteinen, want er is nog wel wat eigen voorraad. Naar de toekomst toe zal het versnijden of steken echter weer meer gebeuren met lambikken van Boon, Girardin en Lindemans (zie tonmerken). Eénmaal afgedaald in de geuzekelder van Drie Fonteinen bereikt onze daguitstap toch wel z’n hoogtepunt: bij het schenkritueel en het proeven van de Oude Geuze flitsen de fototoestellen Guido om de oren. Waar kan dit bier van spontane gisting beter smaken als in deze coulissen? Met op de achtergrond foto’s van de familie Debelder en de Mijol-club met Herman Teirlinck, Gerard Walschap, … (al heeft Thom een andere naam voor dat spel). Afsluiten doen we met een stevige maaltijd in het restaurant: zalm Pajotter of blinde vinken in geuze. Elke deelnemer ontvangt vanwege het BAB-bestuur ook nog een fles Oude Geuze Drie Fonteinen om thuis na te genieten van deze uitstap.

Tony Dauwens

Foto's:

Zie ook:

http://www.snorry.be/#post57
http://belgianbeerboard.com/index.php?option=com_content&task=view&id=573

Maar liefst 81 Brugse Autonome Bierproevers zijn rond 8 uur reeds paraat voor de verrassingsuitstap van BAB. De “rode bierbrigade” van Brugge kan vertrekken richting...

Gezien het vroege ochtenduur heeft ons bestuur op de bus een smakelijk ontbijt voorzien om alvast een ‘fond’ te leggen voor de rest van de dag.

Omstreeks 10 uur arriveren we in Le Roeulx op onze eerste bestemming Brasserie Saint- Feuillien. Tijdens de rondleiding krijgen we het verhaal te horen van de Ierse monnik Feuillien die hier in de 7^e eeuw het evangelie kwam verkondigen. Hij vond er echter de marteldood en al vlug werd een kapel gebouwd die tot pelgrimsoord leidde. In 1125 werd er een premonstratenzerabdij gevestigd (datum die men nu nog steeds terugvindt op glazen en flesjes)  Eeuwenlang hadden de monniken er bier gebrouwen en sinds 1873 zet de familie Friart die traditie verder. Ondertussen is dit reeds de 4^e generatie en volgens onze gids wordt hier 6 X per week 6000 liter gebrouwen. We fronsen onze wenkbrauwen. De uitleg gaat verder over het bronwater dat uit 75m diepte komt en waaruit ijzer gefilterd moet worden, de mouten (zakken v Dingemans), de 3 gistingskuipen (inderdaad in werking), 6 weken lagering, het bottelen met gerecupereerde gist en wat suiker. Enkel de magnum-, jeroboam-, mathusalem-, salmanazarflessen worden hier effectief gebotteld, de kleinere versies worden gebotteld bij Du Bocq (waar ook wel ’t een en ’t ander gebrouwen wordt zeker?). Gedurende 3 weken gaan die flessen dan nog de warme kamer in aan 24°C om de nagisting op gang te brengen.

De twee degustatiebieren die we aangeboden krijgen, zijn in mijn geval de St Feuillien Tripel van 8.5%alcvol, ’n combinatie van fruitig tot zéér kruidig (koriander en anijs) en Saison St Feuillien, hun nieuwste bier dat voor z’n 6.5% alcvol schitterend uitgebalanceerd is, vol van smaak en daarom ook terecht op WBA 2009 in de prijzen is gevallen!

We zetten onze reis verder, want tegen de middag moeten we in La Cantine des Italiens te Houdeng zijn voor ons middagmaal, fricassée de veau met lekkere frietjes en achteraf een crême brulée met koffie. Ik stel vast dat vele deelnemers als bijhorend bier kiezen voor een St Feuillien Brune  of een Bonne Espérance, maar ook Orval en Chimay bleue vinden hun gegadigden. Die trappisten toch hé.

We genieten nog volop van de stralende zon als het toeristentreintje ons komt ophalen voor een ritje langs het Canal du Centre. Beangstigend hoe zo’n ding een helling van 19% naar beneden bolt! Onderweg passeren we de 4 hydraulische scheepsliften die hier samen een verval van bijna 70 meter overbruggen. Ze werden gebouwd tussen 1888 en 1917 en zijn ondertussen opgenomen in het Unesco Werelderfgoed. In Thieu gaan we de boot op en varen we ‘ascenseur 4’ binnen. Het systeem is eenvoudig: de liften zijn dubbel uitgevoerd en hydraulisch met elkaar verbonden, waarbij het gewicht van de ene bak het gewicht van de andere bak compenseert. Als de boot binnenvaart, stroomt er evenveel water uit de bak als de boot zwaar is (Wet v Archimedes). Onze Britse vrijwilliger Vic Beale  denkt dat ze er in Schotland ook nog zo ééntje hebben en hij heeft nog gelijk ook, je moet maar eens googelen, ’t is in Falkirk! Nu goed, in amper een tiental minuutjes varen wij plots 17 meter hoger het centrumkanaal verder op. Aan onze linkerzijde duikt de elektrische kabellift van Strépy- Thieu op die de dag van vandaag helemaal in haar ééntje en in 1 keer een hoogteverschil van 73 meter overbrugt. Alle goederenverkeer wordt nu ook langs daar omgeleid. Op ons historisch kanaal dat enkel nog voor de pleziervaart gebruikt wordt, passeren we zeer fotogenieke bruggetjes en dito wachthuisjes. De wolken dreigen en er vallen wat spetters, maar de weergoden blijven ons welgezind na het bezoek aan de machinekamer met z’n 2 watertorens van ‘ascenseur 3’ (Strépy-Bracquegnies) en we kunnen gezwind onze verrassingsuitstap verderzetten.

Onze voorzitter zou er een uur over gedaan hebben, gelukkig geraken de buschauffeurs in amper 20 minuten in Brasserie d’ Ecaussinnes. We worden er opgewacht door brouwer Hugues Van Poucke en jawel, de rondleiding mag in ’t Brugs! Dit jaar viert de brouwerij haar 10^e verjaardag. Eerst werd er wat kleinschalig gebrouwen, maar als we nu de bedrijfsgebouwen binnenstappen, ontdekken we een heuse brouwinstallatie. Volledig nieuw geïnstalleerd in 2006, computergestuurd en met de modernste brouwerijtechnieken (o.a. laserdetector). Het brouwproces: putwater komt van 85 m diep en gaat door een zandfilter om ijzer eruit te halen. Inverse osmose zorgt er ook nog voor dat de brouwer kan starten met een neutraal gedemineraliseerd water. Er zijn 3 moutsilo’s, afhankelijk van het gewenste bier (finaal te bereiken alcvol)  wordt 700 tot 1300 kg gestort. Na het schroten en maïschen (tot 78°C) wordt nog 6 X warm water gesproeid om alle restsuikers mee te nemen in de 4300 liter wort voor de kookketel.  Bij het begin voegt men Engelse hop toe voor de bitterheid en pas op het einde van het koken aromatische hop en specerijen zodat die duidelijk ‘blijven hangen’. Na de afkoeling in de platenkoeler tot 25°C gaat het bier de cylinderconische gisttanks in, waarna het ook nog 3 weken lagert. De bottellijn staat momenteel nog steeds in de brouwruimte, maar er is het afgelopen anderhalve jaar bijgebouwd en bedoeling is die te verplaatsen naar annex-gebouw zodat er hier nog extra gisttanks kunnen bijgeplaatst worden. Om oxidatie te voorkomen worden de flessen voor het bottelen ontlucht en wordt er CO2 ingeblazen. De capaciteit is 3000 flessen per uur, maar zal in de toekomst tot 4 X sneller kunnen. In de warme kamer van 20°C doet de nagisting z’n werk.

De huidige jaarproductie van brasserie d’ Ecaussinnes bedraagt een dikke 2500hl. De diverse recente uitbreidingen vertienvoudigen de capaciteit tot 25000hl. Dit is nodig voor de stijgende export, ruim 85% gaat naar o.a. Denemarken, Finland, Groot-Brittannië, Canada, Japan en er zijn onderhandelingen lopende met o.a. Albanië, Rusland, Armenië en de V.S.

De succesbieren zijn vooral Ultramour (fruitbier met framboos) en Ultra-brune (10% alcvol trappist-stijl). Voor Saudi-Arabië rijpt een idee voor alcoholvrij bier, een ‘moutdrankje’ dus.

Ten tweede is er het brouwen in opdracht voor andere brouwerijen.

En een derde uitbreidingspiste waarvoor momenteel in laboratoria volop onderzoek bezig is, zijn de creatie van ‘medische’ bieren waarin verantwoorde kruidenmengelingen heilzaam moeten zijn. Deze zouden dan lichtalcoholisch zijn rond de 1.2% alcvol. Duizelingwekkende namen doen de ronde: cholesterol-arm / zen / laxa / digest / memory-stimulator / kilo-stop / heavy legs / …

Het wordt stilaan tijd om over te gaan tot de degustatie zeker?

Naar keuze kunnen we twee proevertjes nuttigen uit het volledige gamma van de brouwerij: van de 3 blonde (Fraîche – Soif – blonde) – amber – Délice – Loubécoise (ahornsiroop) brune – Ultramour – Cookie (speculoos) – Penneffoise (pruimen d’ Agen) tot de bloemenbieren van 9% alcvol (rozen – hibiscus). Mijn voorkeur gaat hierbij uit om licht te starten met de dorstlessende doordrinker Ultra Soif van 5% alcvol, gevolgd door een Penneffoise van 8% alcvol. Via de naburige gemeente Seneffe (die verbroederd is met Penne d’ Agenais in het Franse Lot-et-Garonne) geraakt de brouwerij jaarlijks aan zo’n 500 tot 1000 kg pruimen om dit bier te produceren. Uiteraard fruitig-zoetig, maar helemaal niet zo extreem zoet als vele andere fruitbieren hoor.

Daarna schuiven we aan voor het heerlijke vlees- en visbuffet met een passend bier en deze keer kan ik de verleiding van de Ultra-Brune 10% alcvol niet weerstaan. Zwaar donker door het gebruik van gebrande (koffie-)mout met een parfum en lichtzoetige smaak van  zoethout, afgerond met de bitterheid van sinaasappelschil. Heerlijk!

Met dank aan Hugues en Isabelle voor de hartelijke ontvangst, worden we op niet te evenaren wijze door Patrick uitgenodigd tot de Heilige Bloedprocessie en vertrekken we om 20 uur terug naar Brugge. Batterijen opgeladen voor het volgende vrijwilligerswerk op het 4^e BAB-festival 11 en 12 september 2010.

Tony DAUWENS

BAB @ Zythos Bierfestival 2010

Duvel proeverij